Đồng chí Hồ Tùng Mậu, nhà cách mạng yêu nước, người học trò trung thành và xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đồng chí tên thật là Hồ Bá Cự, sinh ngày 15/6/1896, tại làng Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An (nay là xã Quỳnh Anh, tỉnh Nghệ An) trong một gia đình có truyền thống khoa bảng và yêu nước lâu đời. Đồng chí đã cống hiến trọn đời cho nhân dân, cho Tổ quốc, cho Đảng, cho cách mạng. Tên tuổi và những cống hiến của đồng chí đã đi vào lịch sử của cách mạng Việt Nam. 

         Nhân kỷ niệm 130 năm Ngày sinh đồng chí Hồ Tùng Mậu (15/6/1896 – 15/6/2026). Thư viện tỉnh Hưng Yên trân trọng giới thiệu đến quý bạn đọc cuốn sách “Hồ Tùng Mậu - tiểu sử”, do PGS.TS. Phạm Ngọc Anh chủ biên, nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật ấn hành năm 2016, sách dày 231 trang, khổ 14x21cm.

         Nội dung cuốn sách được trình bày theo 5 chương, phản ánh từng giai đoạn hoạt động cách mạng của đồng chí:

        Chương 1: Bối cảnh lịch sử, quê hương, gia đình và thời niên thiếu của đồng chí Hồ Tùng Mậu: Nội dung tập trung giới thiệu về quê hương Quỳnh Đôi (Nghệ An) - vùng đất giàu truyền thống hiếu học, yêu nước và cách mạng của đồng chí Hồ Tùng Mậu; quá trình đồng chí lớn lên trong bối cảnh đất nước bị thực dân Pháp đô hộ, những ảnh hưởng từ truyền thống yêu nước của gia đình và quê hương đã sớm hình thành ở đồng chí tinh thần đấu tranh giải phóng dân tộc. Đồng thời, cũng nêu những hoạt động yêu nước đầu tiên của Hồ Tùng Mậu khi còn trẻ, tạo nền tảng cho con đường cách mạng sau này.

         Chương 2: Dấn thân và từng bước trưởng thành trên con đường hoạt động cách mạng (1924-1930): Trình bày quá trình Hồ Tùng Mậu rời quê hương để tìm đường cứu nước. Đồng chí hoạt động tại Lào, Thái Lan và Trung Quốc, gặp gỡ nhiều nhà yêu nước Việt Nam như Lê Hồng Sơn, Đặng Xuân Hồng, Lê Hồng Phong... Tại Quảng Châu, đồng chí tham gia các tổ chức cách mạng, được tiếp xúc và tiếp nhận ở Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc những tư tưởng tiến bộ, phương pháp cách mạng mới và cũng từ đây, Hồ Tùng Mậu trở thành người học trò, người bạn chiến đấu thân thiết của Nguyễn Ái Quốc. Sự thành công của quá trình vận động cách mạng, đi đến thống nhất để hợp nhất 03 tổ chức Đảng trong nước thành một chính đảng có công đóng góp to lớn của đồng chí Hồ Tùng Mậu. Đây là thời kỳ đánh dấu đồng chí trưởng thành về nhận thức chính trị và trở thành một cán bộ cách mạng kiên trung, góp phần xây dựng phong trào cách mạng Việt Nam ở hải ngoại.

         Chương 3: Đấu tranh kiên cường và giữ vững khí tiết trong lao tù đế quốc (1931-1945): Tập trung kể về giai đoạn đồng chí Hồ Tùng Mậu bị thực dân Pháp bắt giam và bị đày ải trong nhiều nhà tù khắc nghiệt. Mặc dù phải chịu tra tấn, tù đày và điều kiện sống vô cùng khó khăn, đồng chí vẫn giữ vững lập trường cách mạng, không khuất phục trước kẻ thù.

Ngoài ra còn nhấn mạnh tinh thần kiên trung, ý chí đấu tranh bền bỉ của Hồ Tùng Mậu trong thời gian bị giam cầm. Đồng chí tích cực đoàn kết, động viên các tù nhân chính trị, biến nhà tù thành nơi rèn luyện ý chí và truyền bá tư tưởng cách mạng. Sau khi được trả tự do, đồng chí nhanh chóng trở lại hoạt động cách mạng, tiếp tục cống hiến cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.

         Chương 4: Trên những cương vị quan trọng của Đảng, chính quyền cách mạng (1945-1951: Nội dung chính tập trung vào những đóng góp của đồng chí sau khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời. Đồng chí được Đảng và Chính phủ giao nhiều trọng trách quan trọng tại Liên khu IV và trong công tác thanh tra của Chính phủ. Trong giai đoạn này, Hồ Tùng Mậu đã tham gia xây dựng, củng cố chính quyền cách mạng, tổ chức lực lượng kháng chiến, tăng cường đoàn kết nhân dân và góp phần bảo vệ chính quyền non trẻ trước những khó khăn, thách thức của thời kỳ đầu độc lập. Sau đó, trên cương vị Tổng Thanh tra Chính phủ, đồng chí tích cực kiểm tra, giám sát hoạt động của bộ máy nhà nước, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và giữ vững kỷ cương cách mạng.

         Chương 5: Đồng chí Hồ Tùng Mậu - Tấm gương người cộng sản kiên trung, bất khuất, hiến dâng trọn đời cho sự nghiệp cách mạng: Đánh giá toàn diện cuộc đời của đồng chí Hồ Tùng Mậu. Với 55 tuổi đời, hơn 30 năm hoạt động cách mạng, đồng chí đã dành trọn đời mình cho sự nghiệp giải phóng dân tộc. Khẳng định Hồ Tùng Mậu là tấm gương sáng về lòng yêu nước, tinh thần hy sinh, ý chí kiên cường và phẩm chất đạo đức của người cộng sản. Những đóng góp của đồng chí có ý nghĩa vô cùng to lớn đối với phong trào cách mạng Việt Nam.

         Cuốn sách “Hồ Tùng Mậu - tiểu sử” giúp bạn đọc hiểu rõ quá trình từ một thanh niên yêu nước ở Nghệ An trở thành nhà cách mạng tiền bối xuất sắc của Việt Nam. Làm nổi bật những cống hiến và tấm gương đạo đức của đồng chí Hồ Tùng Mậu đối với sự nghiệp cách mạng dân tộc; góp phần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục tinh thần yêu nước, truyền thống cách mạng cho các tầng lớp nhân dân, nhất là cán bộ, đảng viên và thế hệ trẻ; củng cố và bồi đắp niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước.

        Sách hiện có tại Thư viện tỉnh Hưng Yên, trân trọng kính mời quý độc giả tìm đọc./.

                                                                                                                                                           Bùi Thị Thủy