Cách đây 81 năm, ngày 28 tháng 8 năm 1945, Chính phủ Lâm thời Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã công bố thành lập Bộ Thông tin - Tuyên truyền, tiền thân của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ngày nay. Từ đó ngày 28/8, hàng năm trở thành Ngày truyền thống ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Phát huy truyền thống trong những năm qua, ngành Văn hóa , Thể thao và Du lịch luôn quyết tâm thực hiện thắng lợi phương châm hành động: “Văn hóa là nền tảng - Thông tin là mạch dẫn - Thể thao là sức mạnh - Du lịch là nhịp cầu kết nối”. Đó cũng là lời kêu gọi để mỗi cán bộ, đảng viên, văn nghệ sĩ và toàn thể nhân dân nêu cao tinh thần trách nhiệm, sáng tạo, đổi mới, đoàn kết, chung sức đồng lòng xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, góp phần thực hiện thắng lợi khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, văn minh, hạnh phúc.

        Nhân dịp kỷ niệm 81 năm ngày truyền thống ngành Văn hóa, Thư viện tỉnh Hưng Yên xin trân trọng giới thiệu tới quý bạn đọc một số tác phẩm hay viết về ngành Văn hóa.

        Cuốn sách: “Văn hoá nghệ thuật cũng là một mặt trận”, của Chủ tịch Hồ Chí Minh, do Nhà xuất bản Văn nghệ thành phố Hồ Chí Minh ấn hành năm 2005.

        Sinh thời Hồ Chủ tịch không chỉ là nhà thơ, nhà văn lớn mà còn là một vị lãnh tụ luôn luôn coi trọng vai trò của văn hóa văn nghệ. Trong quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Người luôn quan tâm xây dựng nền văn nghệ mới, Người nói: “Văn hóa nghệ thuật cũng là một mặt trận. Anh chị em là chiến sĩ trên mặt trận ấy”.

        Lời của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã được Đảng, Nhà nước ta vận dụng, phát triển phù hợp với tình hình thực tiễn của sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; nâng cao chất lượng xây dựng, bồi dưỡng đội ngũ văn nghệ sĩ - người chiến sĩ cách mạng trên mặt trận văn hóa nghệ thuật, góp phần xây dựng nền văn hóa và con người Việt Nam phát triển toàn diện, hướng đến những giá trị chân - thiện - mỹ; thấm nhuần tinh thần dân tộc, nhân văn, dân chủ và khoa học; thực sự là sức mạnh nội sinh quan trọng bảo đảm sự phát triển bền vững và bảo vệ vững chắc Tổ quốc vì mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”.

        Cuốn sách “Văn hoá văn nghệ cũng là một mặt trận” gồm 8 phần, tập hợp những bài viết của Bác về văn hoá, văn nghệ, giáo dục: Quan điểm lập trường văn hoá của Đảng ta: sự xâm lược của văn hoá Mỹ vào Miền Nam Việt Nam; tầm quan trọng của giáo dục, truyền thống văn hoá dân tộc, văn hoá Việt Nam và sự hấp thụ của văn hoá tiến bộ thế giới...

        Phần 1: Bây giờ học thuyết nhiều, nhưng chủ nghĩa chân chính nhất, chắc chắn nhất, kách mạng nhất là chủ nghĩa Mác - Lê nin

        Phần 2: Những thảm hoạ của nền văn minh Pháp.

        Phần 3: Mỹ đang ra sức xâm lược văn hoá.

        Phần 4: Không có giáo dục, không có cán bộ, thì cũng không nói gì đến kinh tế, văn hoá.

        Phần 5: Bài báo là tờ hịch cách mạng.

        Phần 6: Cây bút phục vụ chính nghĩa trong tay nhà văn chiến đấu có một lực lượng cực kỳ mạnh mẽ.

       Phần 7: Phát triển những truyền thống tốt đẹp của văn hoá dân tộc.

        Phần 8: …và hấp thụ những cái mới của văn hoá tiến bộ thế giới.

       Cuốn sách là kim chỉ nam, là nền tảng lý luận quan trọng của Đảng và Nhà nước Việt Nam trong việc xây dựng, phát triển nền văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc, đồng thời là nguồn động viên tinh thần to lớn cho nhiều thế hệ văn nghệ sĩ nước nhà hăng hái sáng tạo, cống hiến hết mình cho sự nghiệp giải phóng dân tộc và xây dựng phát triển đất nước.

        Cuốn sách: “Văn hóa và con người Việt Nam thời hội nhập” tác giả PGS.TS. Nguyễn Hồng Vinh, do Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật ấn hành năm 2023, là tập hợp những bài viết chọn lọc, từng đăng trên các báo: Nhân dân, Quân đội nhân dân, Công an nhân dân...; các tạp chí Cộng sản, Tuyên giáo những năm gần đây, bao gồm nhiều thể loại: xã luận, bình luận, chuyên luận, bút ký, phóng sự, ghi chép...

       “Văn hóa và con người Việt Nam thời hội nhập” tập trung thể hiện sinh động quan điểm cơ bản của Đảng và Nhà nước ta coi văn hóa là nền tảng tinh thần xã hội, thể hiện những nét đẹp của văn hóa con người Việt Nam. Những phẩm chất đã tạo nên bản sắc, sức mạnh vĩ đại của dân tộc Việt Nam ta trong quá trình dựng nước, giữ nước, đang được phát huy cao độ trong thời kỳ phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc và hội nhập quốc tế. Cuốn sách gồm 3:  

        Phần I: Văn hoá còn thì dân tộc còn

         Phần II: Chữ tình còn mãi với thời gian.

         Phần III: Báo và văn vẫn nở đua dưới nắng.

        Cuốn sách thể hiện cách tiếp cận đa chiều về những thành tựu và hạn chế, bất cập trong quá trình xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam; phân tích, lý giải có sức thuyết phục các nguyên nhân chủ quan và khách quan, kiến nghị một số giải pháp cụ thể nhằm làm cho văn hóa được phát triển đồng bộ, hài hòa với tăng trưởng kinh tế; đồng thời để văn hóa thật sự thấm sâu vào lối nghĩ, nếp sống của cán bộ, đảng viên và nhân dân ta, trở thành sức mạnh nội sinh to lớn của đất nước. Đồng thời cũng giúp chúng ta hình dung cách làm sáng tạo để mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh sớm thành hiện thực, thông qua các việc làm sinh động thể hiện quan điểm kết hợp hài hòa giữa phát triển kinh tế với phát triển văn hóa; trong kinh tế có văn hóa, trong văn hóa có kinh tế ở nhiều đơn vị, địa phương trong cả nước

        Cuốn sách “Văn hóa - Cội nguồn sức mạnh Việt Nam”, của tác giả Lê Tiến Dũng, do Nhà xuất bản Văn hóa - Thông tin ấn hành năm 2011.

        Cuốn sách tập hợp hơn 90 bài viết đã từng đăng tải trên các phương tiện báo chí truyền thông viết về đường lối phát triển văn hoá, văn nghệ của Đảng trong thời kì mới và một số vấn đề trong thực tiễn đời sống văn hoá xã hội Việt Nam hiện nay như: Sự tương tác trong quá trình phát triển giữa các ngành nghệ thuật, thông tin báo chí ở miền núi và vùng dân tộc thiểu số, ý tưởng sáng tạo trong sáng tác văn hoá, nghệ thuật...Nội dung cuốn sách gồm 2 phần:

        Phần I: Nhận thức đường lối phát triển văn hóa, văn nghệ của Đảng trong thời kỳ mới

       Phần II: Xem xét một số vấn đề trong thực tiễn đời sống văn hóa xã hội hiện nay.

        Thông qua các bài viết, tác giả đã phân tích và làm rõ: Đường lối phát triển văn hóa trong thời kỳ mới, nền tảng tư tưởng, các chủ trương của Đảng về xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc. Đồng thời khẳng định văn hóa không đứng ngoài kinh tế - chính trị, mà là nền tảng tinh thần, là mục tiêu và là động lực nội sinh quyết định sự phát triển bền vững của đất nước. Văn hóa Việt Nam được dệt nên từ sự đa sắc màu của 54 dân tộc anh em. Việc giữ gìn bản sắc của các vùng văn hóa  là giữ gìn dòng máu Việt. Trong sáng tác nghệ thuật, tác giả đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc kích thích tư duy sáng tạo độc lập của người nghệ sĩ. Làm sao để vừa tạo ra những tác phẩm có giá trị nghệ thuật cao, vừa bảo đảm định hướng tư tưởng, phục vụ nhân dân và lan tỏa cái đẹp ra xã hội.

        “Văn hóa - cội nguồn sức mạnh Việt Nam” đã góp phần vào việc tuyên truyền, phổ biến các quan điểm, đường lối về văn hóa, văn nghệ  của Đảng tới các tầng lớp nhân dân. Bên cạnh đó bạn đọc cũng sẽ được tham khảo cách nhìn nhận và lý giải nhiều vấn đề thiết thực, bổ ích, lý thú trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật và thông tin - một lĩnh vực với các hoạt động đa dạng, phong phú mang tính đặc thù cao. 

       Cuốn sách: “Văn hóa và con người Việt Nam hiện nay - Mấy suy nghĩ từ thực tiễn” của tác giả GS.TS Đinh Xuân Dũng, do Nhà xuất bản Thông tin và Truyền thông ấn hành năm 2016, là một công trình nghiên cứu khoa học sâu sắc, đúc kết từ góc nhìn của một chuyên gia có nhiều năm gắn bó với ngành văn hóa, văn nghệ. Tác giả tập trung làm rõ mối quan hệ biện chứng giữa phát triển văn hóa và xây dựng con người trong bối cảnh đổi mới đất nước.

        Nội dung cuốn sách chỉ rõ: Văn hóa luôn gắn liền với sự sống, con người và tiến trình phát triển lịch sử của đất nước,  không chỉ dừng lại ở các hoạt động giải trí mà chính là nền tảng tinh thần, là mục tiêu và động lực trực tiếp để thúc đẩy xã hội phát triển. Trong sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc của nước ta, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, nhân tố văn hóa và con người Việt Nam luôn được phát huy, tạo nên sức mạnh to lớn chiến thắng mọi kẻ thù xâm lược, giành và bảo vệ độc lập dân tộc, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc. Ngày nay, những nhân tố đó tiếp tục đóng vai trò là động lực thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, đưa đất nước ta phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa với mục tiêu “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”.

        Tác giả phân tích hành trình chuyển mình của văn hóa Việt Nam từ giai đoạn phục vụ chiến tranh sang thời kỳ hòa bình và hội nhập quốc tế, khẳng định văn hóa không phải là một hòn đá đứng yên, mà là một dòng chảy liên tục. Dòng chảy đó vừa phải tiếp thu tinh hoa nhân loại, vừa phải tự đào thải những điều không còn phù hợp để tự làm mới mình. Con người là trung tâm của sự phát triển. Cuốn sách khẳng định cốt lõi của văn hóa chính là con người. Muốn xã hội tiến bộ, chúng ta phải tập trung xây dựng hệ giá trị chuẩn mực cho con người Việt Nam hiện đại: Vừa năng động, nhạy bén với công nghệ, vừa giữ vững lòng yêu nước, sự nhân văn và tình nghĩa đồng bào.

        Về sứ mệnh của văn học và nghệ thuật: Dưới góc nhìn của một nhà lý luận văn nghệ, tác giả xem văn học nghệ thuật là tấm gương phản chiếu chính xác nhất thực trạng xã hội, nhấn mạnh vai trò, trách nhiệm lớn lao của người nghệ sĩ trong việc định hướng thẩm mỹ cho công chúng, dám lên án cái xấu và khơi dậy khát vọng sống cống hiến.

        Mỗi bài viết là một sự tìm tòi, trăn trở và suy ngẫm của tác giả về những vấn đề nóng bỏng, mang tính lý luận và thực tiễn sâu sắc trong đời sống văn hóa, văn học, nghệ thuật nước nhà hôm nay. Với tư liệu phong phú, dẫn chứng sinh động, lối hành văn giản dị mà khúc chiết, sâu sắc, tác phẩm đã khẳng định: Phát triển văn hóa phải luôn đi cùng sự hoàn thiện nhân cách con người và xây dựng con người để phát triển văn hóa. Có thể nói, cuốn sách thực sự là một tài liệu có giá trị về lý luận, thiết thực trong việc nghiên cứu, tìm hiểu về văn hóa, văn học, nghệ thuật Việt Nam đương đại.

        Những cuốn sách trên hiện đang được phục vụ tại Thư viện tỉnh Hưng Yên. Trân trọng kính mời quý độc giả tìm đọc./. 

                                                                              Đỗ Thị Minh Ngọc