Thủ tướng Phạm Văn Đồng sinh ngày 01 - 3 - 1906 tại Mộ Đức, Quãng Ngãi. Ông là một trong những người học trò xuất sắc và gần gũi của Chủ tịch Hồ Chí Minh; là người cộng sản kiên cường, mẫu mực; nhà lãnh đạo có uy tín lớn của Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam; nhà văn hóa, nhà kinh tế lỗi lạc của dân tộc, người bạn tin cậy, kính trọng của bạn bè quốc tế.

         Kỷ niệm 120 năm ngày sinh cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng (01/3/1906 - 01/3/2026), Thư viện tỉnh Hưng Yên xin trân trọng giới thiệu với bạn đọc một số cuốn sách viết về đồng chí.

         Ghi nhận những công lao đóng góp, sự tận tụy của đồng chí Phạm Văn Đồng với Đảng và dân tộc, ngày 28 - 02 - 2001, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức hội thảo khoa học nhân  kỷ  niệm 95 năm ngày sinh đồng chí. Trên cơ sở các bài tham luận, năm 2004, Nhà xuất  bản  Lao động đã tập hợp chỉnh lý và ấn hành cuốn “Đồng chí Phạm Văn Đồng nhà lãnh đạo xuất sắc, nhà văn hóa lớn của dân tộc”.

         Cuốn sách dày 343 trang, khổ 14.5x20.5cm, gồm 29 bài tham luận của các vị lão thành cách mạng, các đồng chí lãnh đạo, các nhà khoa học, các cộng sự gần gũi của đồng chí Phạm Văn Đồng tập trung vào 05 chủ đề chính:

         Chủ đề thứ nhất: Phạm Văn Đồng, người học trò xuất sắc và gần gũi của Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại. Các báo cáo đã tập trung làm rõ Thủ tướng là người tận trung với nước, tận hiếu với dân, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm trước Đảng và nhân dân, cần kiệm liêm chính, chí công vô tư, nói đi đôi với làm. Phẩm chất cao quý của Ông còn thể hiện ở những tài liệu nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh góp phần quan trọng vào việc hình thành môn học tư tưởng Hồ Chí Minh và công tác tư tưởng lý luận của Đảng.

         Chủ đề thứ hai: Phạm Văn Đồng, người cộng sản kiên cường, mẫu mực, suốt đời đấu tranh cho độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Các tham luận đã nêu rõ những cống hiến của đồng chí trong 75 năm hoạt động cách mạng cũng như những đóng góp trong lãnh đạo quản lí kinh tế xã hội và trong việc xây dựng tổ chức bộ máy nhà nước gọn nhẹ ít tốn kém nhưng đạt hiệu quả cao.

         Chủ đề thứ ba: Phạm Văn Đồng, nhà văn hóa lớn của dân tộc Việt Nam. Trong phần này các bài viết đi sâu trình bày lý giải mối liên hệ chặt chẽ giữa danh nhân văn hóa thế giới Hồ Chí Minh  và nhà văn hóa lớn của dân tộc Phạm Văn Đồng trên lĩnh vực văn hóa, giáo dục, đào tạo. Quan điểm của Phạm Văn Đồng: Giáo dục - quốc sách hàng đầu, tương lai của dân tộc. Các bài viết đều cho rằng công lao, cống hiến của Phạm Văn Đồng đối với văn hóa, với việc trồng người là to lớn, có ý nghĩa lâu dài, đồng chí thực sự là người thầy, người bạn đồng nghiệp đáng kính của các văn nghệ sĩ, các thầy, cô giáo và học sinh, sinh viên.

         Chủ đề thứ tư: Phạm Văn Đồng, nhà ngoại giao xuất sắc. Thông qua các bài viết đồng chí đã tham gia giải quyết các quan hệ quốc tế của Việt Nam từ những năm 20 của thế kỷ XX. Ông đã bộc lộ rõ nhân cách của một nhà ngoại giao thời hiện đại. Thủ tướng Phạm Văn Đồng rất sắc sảo, nhạy bén trong nhận định, cứng rắn về nguyên tắc, mềm dẻo, linh hoạt trong sách lược.

         Chủ đề thứ năm:  Phạm Văn Đồng với gia đình và quê hương.  Chủ đề bao gồm các bài viết của đồng chí thay mặt Tỉnh ủy, Ủy ban Nhân dân tỉnh Quảng Ngãi; Huyện ủy, Ủy ban Nhân dân huyện Mộ Đức; Ủy ban Nhân dân xã Đức Tân; Trường Chính trị tỉnh và những trang viết của các đồng chí nguyên là Thư ký của đồng chí Phạm Văn Đồng đã minh chứng một nhân cách lớn, một lối sống dung dị giữa đời thường, chứa chan tình cảm sâu sắc, nồng hậu của ông với quê hương và tình cảm thân thương, biết ơn của quê hương đối với Ông.

         Các bài viết đã khắc họa những nét tiêu biểu, đầy sức thuyết phục về sự cống hiến, tài năng và đức độ của đồng chí Phạm Văn Đồng. Cuộc đời hoạt động cách mạng sôi nổi, liên tục và bền bỉ trên nhiều lĩnh vực suốt hơn 70 năm của đồng chí gắn liền với những chặng đường đấu tranh vô cùng oanh liệt và tự hào của cách mạng Việt Nam, với 41 năm là Ủy viên Ban Chấp hành, 35 năm là Ủy viên Bộ Chính trị, 32 năm làm Thủ tướng Chính phủ.  Đặc biệt cuốn sách đã làm nổi bật nhân cách cao đẹp của đồng chí Phạm Văn Đồng và những tình cảm quý trọng, thương yêu mà đồng chí để lại trong lòng đồng bào, đồng chí và bạn bè quốc tế.

         Để giúp bạn đọc có thêm tư liệu quý về công lao to lớn của cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng đối với sự nghiệp cách mạng Việt Nam nói chung và đối với văn hóa dân tộc nói riêng, Tỉnh uỷ, Ủy ban nhân dân Tỉnh Quảng Ngãi phối hợp với Nhà xuất bản chính trị Quốc gia - Sự thật tổ chức tuyển chọn, biên soạn và xuất bản cuốn sách “Phạm Văn Đồng với Văn hóa dân tộc”. Cuốn sách dày 552 trang, khổ 16x24 cm. Sách gồm 3 phần:  Phạm Văn Đồng nhà văn hóa lớn; những lĩnh vực văn hóa Phạm Văn Đồng quan tâm nhất; những kỷ niệm sâu sắc về Phạm Văn Đồng.

         Nội dung cuốn sách là tập hợp các bài viết, bài nói của cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng, làm nổi bật quan điểm: Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là mục tiêu, động lực phát triển bển vững đất nước. Văn hóa phải được đặt ngang hàng với kinh tế, chính trị, xã hội. Xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, thống nhất trong đa dạng của cộng đồng các dân tộc Việt Nam, với các đặc trưng dân tộc, nhân văn, dân chủ và khoa học. Phát triển văn hóa vì sự hoàn thiện nhân cách con người và xây dựng con người để phát triển văn hóa…

         Bằng sự hiểu biết sâu sắc và toàn diện về văn hóa và thực tiễn, lịch sử của dân tộc với tầm cao văn hóa và thế giới quan cách mạng của người cộng sản, đồng chí Phạm Văn Đồng đã nâng tư duy về văn hóa lên tầm lý luận mang tính triết lý, khái quát cao, đóng góp to lớn trong sự nghiệp xây dựng và phát triển nền văn hóa của nước nhà.

         “Phòng tiếp khách phía Tây” là cuốn sách viết về cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng của tác giả Văn Biển do Nhà xuất bản Thanh niên ấn hành năm 2001. Sách dày 264 trang, khổ 13x19cm.

         Phần I: Phòng tiếp khách phía tây không chỉ đơn thuần là sự mô tả về một không gian vật lý, mà còn là cánh cửa mở ra cái nhìn sâu sắc về phong cách sống và làm việc của cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng. Qua những trang viết này, tác giả Văn Biển đã khéo léo tái hiện sự giản dị và thanh cao, không gian kết nối và giá trị biểu tượng của Người. Nội thất và cách bài trí trong căn phòng phản ánh rõ nét cốt cách của một nhà chính trị lỗi lạc nhưng vô cùng khiêm nhường. Từng đồ vật đều mang hơi thở của lịch sử và sự tinh tế trong lối sống giản đơn. Đây là nơi diễn ra những cuộc gặp gỡ quan trọng, nơi tư tưởng lớn gặp gỡ lòng dân. Nội dung phần này nhấn mạnh sự gần gũi, cởi mở của Thủ tướng đối với cộng sự và khách quý, xóa tan khoảng cách giữa một nhà lãnh đạo cấp cao và người đối diện. Phòng tiếp khách phía tây trở thành một chứng nhân thầm lặng cho những quyết sách quan trọng và những câu chuyện đời thường đầy xúc động, giúp độc giả hình dung rõ nét hơn về chân dung một con người "tận trung với nước, tận hiếu với dân".

         Phần II: Hồi ký là những trang viết đầy xúc động, nơi những ký ức sống động về cuộc đời và sự nghiệp của cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng được tái hiện qua lăng kính cá nhân và những câu chuyện kể chân thực. Phần này không chỉ là lời kể về cá nhân mà còn là bức tranh toàn cảnh về những giai đoạn biến động của dân tộc.

         Phần III: Những hồi ký, những bài báo viết về đồng chí Phạm Văn Đồng. Đây chính là sự hội tụ của những góc nhìn khách quan, đa chiều từ cộng đồng và những người đương thời. Các bài báo và hồi ký đóng vai trò là những nhân chứng sống, ghi lại những dấu ấn của ông trên nhiều lĩnh vực từ đối nội, đối ngoại đến văn hóa, giáo dục. Đây là nguồn tư liệu thực tế giúp minh chứng cho tầm vóc trí tuệ và bản lĩnh của ông trong những giai đoạn cam go nhất của đất nước

         Phần IV: Những tranh ảnh, tư liệu Thủ tướng Phạm Văn Đồng với bạn bè quốc tế, với nhân dân Việt Nam và quê hương, gia đình.

         Với 94 năm tuổi đời, 75 năm hoạt động cách mạng liên tục, đồng chí Phạm Văn Đồng với cái tên trìu mến anh Tô, đã cống hiến trọn đời cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất Tổ quốc, cho tự do, hạnh phúc của nhân dân và lý tưởng cộng sản chủ nghĩa. Kỷ niệm 120 năm ngày sinh của đồng chí, chúng ta càng ghi nhớ công lao, cống hiến của đồng chí, càng thêm quyết tâm vững bước theo con đường Đảng ta và Bác đã lựa chọn, con đường mà đồng chí Phạm Văn Đồng đã suốt đời phấn đấu, hy sinh.

         Thư viện tỉnh Hưng Yên trân trọng giới thiệu với bạn đọc./.

                                                                                                                                                                               Đặng Thị Lương Duyên