Thư mục bài trích báo, tạp chí tuần 3 tháng 01 năm 2026
CHÍNH TRỊ - XÃ HỘI
01. Xuân Mai, Huyền Châm. Bộ Công an tiếp nhận trụ sở Trung tâm Đào tạo và Phát triển năng lực gìn giữ hòa bình//Công an nhân dân. - 2026. - Ngày 10 tháng 01. - Tr.3.
Ngày 09/01/2026, tại xã Hoàng Hoa Thám, tỉnh Hưng Yên, Bộ Công an phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Lễ bàn giao, tiếp nhận trụ sở Trung tâm Đào tạo và Phát triển năng lực gìn giữ hòa bình. Việc bàn giao, tiếp nhận trụ sở Trường Đại học Thủy lợi, cơ sở Phố Hiến được thực hiện theo Quyết định số 5500/QĐ-BNNMT ngày 18/12/2025 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Với diện tích 57 ha, trụ sở Trường Đại học Thủy lợi, cơ sở Phố Hiến sẽ được khai thác hiệu quả, trở thành nơi đào tạo lực lượng gìn giữ hòa bình tinh nhuệ, đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn của Liên hợp quốc.
KHPL: 363.1
02. Bảo Trâm. Hưng Yên tập trung cao độ cho thành công của cuộc bầu cử//Đại biểu nhân dân. - 2026. - Ngày 14 tháng 01. - Tr.7.
Hướng tới cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, Ủy ban Bầu cử tỉnh Hưng Yên đã tổ chức các đoàn kiểm tra công tác chuẩn bị tại nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh. Qua đó, không chỉ đánh giá tiến độ thực hiện các bước chuẩn bị mà còn kịp thời chỉ đạo tháo gỡ những vướng mắc, định hướng các nhiệm vụ, giải pháp cần tập trung triển khai trong thời gian tới để bảo đảm ngày bầu cử thực sự trở thành ngày hội của toàn dân.
KHPL: 324.609597
03. Chính Tâm. Biển báo bất cập chưa được dỡ bỏ//Quân đội nhân dân. - 2026. - Ngày 15 tháng 01. - Tr.6.
Mặc dù đoạn Quốc lộ 38B từ cầu Quán Đỏ đến qua ngã tư Phố Giác, xã Hoàng Hoa Thám, tỉnh Hưng Yên đã có biển báo khu vực đông dân cư (50km/giờ trở xuống), nhưng trong đoạn đường này còn có thêm biển báo hạn chế tốc độ tối đa 40km/giờ cùng biển phụ có chữ rất nhỏ, khó quan sát đối với người điều khiển phương tiện. Nhiều ý kiến cho rằng, đoạn đường này chỉ dài khoảng 1km nên việc đặt biển báo hạn chế tốc độ 40km/giờ là không cần thiết, hoặc nếu bắt buộc phải đặt thì nên bỏ biển phụ quy định thời gian chấp hành để tránh làm khó tài xế. Rất mong các cơ quan chức năng của tỉnh Hưng Yên sớm xử lý bất cập này.
KHPL: 302.23
04. B.S. Hưng Yên: Hiệu quả từ mô hình chính quyền 2 cấp và chuyển đổi số//Thanh tra. - 2026. - Ngày 15 tháng 01. - Tr.17.
Đến cuối năm 2025, tỉnh Hưng Yên đã ổn định bộ máy theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, cơ bản hoàn thành việc tinh gọn tổ chức. Sau sắp xếp, toàn tỉnh hiện có 16 sở, ban, ngành với 113 tổ chức hành chính trực thuộc, giảm được 90 tổ chức so với trước khi hợp nhất. Tại cấp xã, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đi vào nền nếp với việc thành lập 47 ban quản lý dự án, 47 trung tâm văn hóa, xã hội tại các địa phương. Trong công tác nhân sự, tỉnh đã thực hiện giải quyết chế độ cho hơn 3.381 cán bộ, công chức, viên chức nghỉ hưu trước tuổi hoặc thôi việc, với tổng kinh phí hơn 3.294 tỷ đồng. Việc sắp xếp này đảm bảo nguyên tắc “đúng người, đúng việc”, giúp bộ máy mới vận hành linh hoạt, giảm bớt các khâu trung gian và hoạt động theo hướng “gần dân, sát dân, phục vụ nhân dân”. Trong năm 2025, tỉnh đã phê duyệt 66 nhiệm vụ thực hiện chuyển đổi số trên nhiều lĩnh vực. Đối với ngành giáo dục, việc triển khai học bạ số đang được thực hiện rộng rãi. Ngành y tế cũng đã cơ bản vận hành bệnh án điện tử tại các cơ sở khám, chữa bệnh theo đúng lộ trình…
KHPL: 320.80959733
05. Tú Uyên. Bắt “siêu trộm” chuyên đột nhập các đám cưới lấy tiền//Nông thôn ngày nay. - 2026. - Ngày 15 tháng 01. - Tr.11.
Ngay sau khi tiếp nhận đơn trình báo của người dân trên địa bàn về việc gia đình bị kẻ gian đột nhập vào nhà trộm cắp tài sản trong thời điểm gia đình tổ chức đám cưới cho con trai, Công an xã Đông Thụy Anh, tỉnh Hưng Yên đã khẩn trương triển khai các biện pháp nghiệp vụ, tiến hành rà soát, thu thập tài liệu, chứng cứ và xác định đối tượng thực hiện hành vi trộm cắp tài sản là Hoàng Văn Bảo, sinh năm 2008, trú tại thôn Nghĩa Khê, xã Vũ Thư. Theo cơ quan điều tra, ngày 28/12/2025, tại gia đình bị hại, Bảo đột nhập vào tầng 2 trộm cắp tiền, tài sản với tổng trị giá khoảng 3,5 triệu đồng. Ngoài ra, đối tượng Bảo còn khai nhận đã thực hiện 3 vụ trộm cắp tiền tại đám cưới của các gia đình thuộc phường Trần Lãm và xã Thư Vũ; tổng số tiền trộm cắp là 114 triệu đồng. Công an tỉnh Hưng Yên cho biết, đối tượng Bảo lợi dụng mạng xã hội để tìm kiếm, theo dõi thông tin về các đám cưới được tổ chức; sau đó đến hiện trường, trà trộn vào đoàn khách của nhà trai hoặc nhà gái, lợi dụng sơ hở trong quá trình hai gia đình tổ chức hôn lễ để thực hiện hành vi trộm cắp tài sản.
KHPL: 363.20959733
KINH TẾ
06. Ngọc Đinh, Mạnh Hào. Việt Tiến - mảnh đất mới, khát vọng//Nhân dân. - 2026. - Ngày 14 tháng 01. - Tr.4.D.
Từ ngày 01/7/2025, ba xã Đồng Tiến, Dân Tiến và Việt Hòa thuộc huyện Khoái Châu (trước đây) hợp nhất thành xã Việt Tiến. Lợi thế mạnh nhất của xã Việt Tiến là nằm ở vị trí kết nối, gần Quốc lộ 5, thuận lợi giao thương với Hà Nội và các vùng phụ cận; hưởng lợi trực tiếp từ quy hoạch các tuyến vành đai, trục kết nối ven sông Hồng. Năm 2025, tổng giá trị sản xuất ước đạt 2.066 tỷ đồng, tăng 10,5% so với năm 2024. Cơ cấu kinh tế phản ánh rõ xu hướng đô thị hóa, nông nghiệp chỉ còn 11,13%; công nghiệp, xây dựng chiếm 20,57%; thương mại, dịch vụ tăng mạnh lên 68,3%. Thu nhập bình quân đầu người đạt 106,6 triệu đồng/năm, tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 0,608%. Đó là những con số khẳng định xã Việt Tiến đang đi đúng hướng trong mục tiêu trở thành “xã kiểu mẫu mới” với nền tảng kinh tế đa trụ cột.
KHPL: 338.0959733
07. PV. Hưng Yên: Nâng công suất trạm bơm Xuân Quan//Nông thôn ngày nay. - 2026. - Ngày 12 tháng 01. - Tr.8.
Ngày 09/01/2026, tại xã Phụng Công, tỉnh Hưng Yên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với UBND tỉnh Hưng Yên tổ chức khởi công xây dựng trạm bơm Xuân Quan giai đoạn 2 với tổng mức đầu tư trên 65 tỷ đồng. Trạm bơm Xuân Quan nằm trong hệ thống thủy lợi Bắc Hưng Hải, được xây dựng ở bờ hữu, thượng lưu cống Xuân Quan, gồm 8 máy bơm chìm, hệ thống điện với 2 máy biến áp có công suất 630 kVA, nhà trạm, bể xả, buồng hút…Dự kiến sẽ hoàn thành vào tháng 4/2026; sau khi hoàn thành, trạm bơm Xuân Quan sẽ được nâng tổng công suất lên 32 m3/giây, góp phần bảo đảm nguồn nước tưới ổn định, chủ động trong mùa khô; tăng cường lưu lượng dòng chảy, cải thiện chất lượng nước, giảm thiểu ô nhiễm môi trường.
KHPL: 628.1
08. Nguyễn Hải. Người nuôi gà Đông Tảo tất bật chuẩn bị vụ tết nguyên đán//Phụ nữ Việt Nam. - 2026. - Ngày 15 tháng 01. - Tr.4.
Tại xã Hoàn Long, tỉnh Hưng Yên, nơi lưu giữ giống gà Đông Tảo quý hiếm, các hộ chăn nuôi đang bước vào cao điểm chuẩn bị nguồn hàng phục vụ thị trường tết. Theo thống kê, trên địa bàn xã hiện có hơn 2.000 hộ chăn nuôi gà Đông Tảo với tổng đàn gần 190.000 con. Dự kiến dịp Tết Bính Ngọ 2026, xã cung ứng khoảng 5.000 con gà biếu và trên 20.000 con gà Đông Tảo thương phẩm. Giá gà Đông Tảo phụ thuộc vào nhiều yếu tố như kích thước chân, hình dáng đầu, bộ lông và trọng lượng cơ thể. Gà thương phẩm nuôi khoảng 6 tháng tuổi có giá từ 150.000-180.000 đồng/kg, gà đẹp nuôi từ 10 tháng trở lên có giá dao động 300.000-500.000 đồng/kg. Trung bình, khi trưởng thành có thể nặng trên 4,5 kg (gà trống) và trên 3,5 kg (gà mái). Nhiều con gà có cặp chân khủng, hình dáng đẹp đã được khách hàng đặt mua từ sớm.
KHPL: 636.5
09. Thu Hoài. Hưng Yên: Làng nghề truyền thống tất bật sản xuất vụ tết//Giáo dục và Thời đại. - 2026. - Ngày 09 tháng 01. - Tr.14.
Không chỉ là cao điểm sản xuất, vụ tết hằng năm còn là dịp để các làng nghề khẳng định sức sống bền bỉ, giá trị truyền thống và hướng đi đổi mới trong dòng chảy kinh tế hiện đại. Tỉnh Hưng Yên hiện có 177 làng nghề, trong đó 160 làng nghề được UBND tỉnh công nhận với hơn 67.000 cơ sở sản xuất, thu hút trên 87.000 lao động. Năm 2025, tổng doanh thu từ hoạt động làng nghề đạt trên 11.800 tỷ đồng. Đến nay, 34 làng nghề đã được công nhận bảo hộ nhãn hiệu tập thể, nhãn hiệu chứng nhận; 49 sản phẩm của các làng nghề tham gia đánh giá xếp hạng sản phẩm OCOP, trong đó có 31 sản phẩm đạt hạng 3 sao và 18 sản phẩm đạt hạng 4 sao. Năm 2026, tỉnh sẽ xây dựng Đề án “Hỗ trợ nâng cao khả năng nhận diện sản phẩm, kết nối kênh tiêu thụ nông sản đặc sản, chủ lực, sản phẩm OCOP, sản phẩm làng nghề tỉnh Hưng Yên với cộng đồng các nhà bán lẻ giai đoạn 2026-2030”, qua đó nâng tầm thương hiệu sản phẩm OCOP, từng bước đưa sản phẩm OCOP Hưng Yên tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị.
KHPL: 680.959733
VĂN HÓA - GIÁO DỤC
10. Chiến Đình. Hưng Yên: Phát triển 2 trường THPT chuyên thành cơ sở giáo dục trọng điểm//Giáo dục và Thời đại. - 2026. - Ngày 09 tháng 01. - Tr.8.
HĐND tỉnh Hưng Yên vừa ban hành Nghị quyết số 821 về kế hoạch phát triển kinh tế, xã hội 5 năm 2026-2030. Đặc biệt trong lĩnh vực giáo dục, tỉnh Hưng Yên sẽ tiếp tục đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục, đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, trọng tâm là phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa và chuyển đổi số toàn diện. Phê duyệt thực hiện Đề án phát triển Trường THPT chuyên Hưng Yên; tiếp tục đầu tư, cải tạo, nâng cấp toàn diện Trường THPT chuyên Thái Bình để đạt chuẩn, nhằm hướng 2 trường trở thành các cơ sở giáo dục trọng điểm của khu vực.
KHPL : 373.959733
11. Hưng Yên phát triển cơ sở giáo dục trọng điểm//Nhân dân. - 2026. - Ngày 14 tháng 01. - Tr.4.A.
Theo nghị quyết đã được Hội đồng nhân dân tỉnh Hưng Yên phê duyệt, giai đoạn 2026-2030, tỉnh sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách đột phá phát triển và nâng cao hiệu quả chất lượng giáo dục đào tạo, phấn đấu đưa giáo dục phổ thông của tỉnh thuộc nhóm dẫn đầu cả nước. Tiếp tục đầu tư, cải tạo, nâng cấp toàn diện 02 trường THPT chuyên Hưng Yên và Thái Bình; định hướng đưa 02 trường trở thành các cơ sở giáo dục trọng điểm của khu vực. Đồng thời, tập trung nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục nghề nghiệp; đề ra mục tiêu phát triển Trường đại học Thái Bình trở thành trường đại học đào tạo đa ngành, đa lĩnh vực; chủ động thu hút các trường đại học uy tín, chất lượng cao thành lập, mở phân hiệu, cơ sở đào tạo trên địa bàn tỉnh.
KHPL: 373.959733
12. Mai Tú. Đào tạo nguồn nhân lực ngành y tế//Nhân dân. - 2026. - Ngày 14 tháng 01. - Tr.4.B.
Gần 60 năm qua, Trường đại học Y Dược Thái Bình (tỉnh Hưng Yên) là cơ sở giáo dục đại học có năng lực, uy tín. Nhà trường đang phấn đấu trở thành trường đại học thông minh với việc tích hợp công nghệ, đổi mới sáng tạo vào từng bài giảng, tiết học. Hiện nay, Trường đại học Y Dược Thái Bình đang đào tạo hơn 600 lưu học sinh các nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào, Vương quốc Campuchia, Cộng hòa Mozambique và Hàn Quốc. Trong suốt quá trình xây dựng và phát triển, trường đã đào tạo được hơn 25.000 bác sĩ, dược sĩ, cử nhân cho đất nước và hơn 1.200 bác sĩ, dược sĩ cho các nước bạn. Nhà trường hiện có 395 giảng viên, trong đó có 21 Giáo sư và Phó Giáo sư, 68 Tiến sĩ, 31 bác sĩ Chuyên khoa II, 210 thạc sĩ, 4 bác sĩ Chuyên khoa I, 61 người có trình độ đại học. Tỷ lệ giảng viên có trình độ sau đại học chiếm 84,6%. Ngoài ra, trường còn có gần 400 cán bộ có học hàm, học vị Giáo sư, Phó Giáo sư, Tiến sĩ và trình độ sau đại học là giảng viên thỉnh giảng thuộc các cơ sở thực hành của nhà trường tại các bệnh viện, viện đầu ngành.
KHPL: 378.59733
Y TẾ
13. Tạ Nguyên. Người đàn ông biến chứng nguy kịch do lây thủy đậu từ con//Giáo dục và Thời đại. - 2026. - Ngày 13 tháng 01. - Tr.11; cũng xem: Sức khỏe và Đời sống. - 2026. - Ngày 14 tháng 01. - Tr.8.
Bị lây thủy đậu từ con trong quá trình sinh hoạt hằng ngày, anh BVH (36 tuổi, thường trú tại tỉnh Hưng Yên) đã rơi vào tình trạng nguy kịch do biến chứng viêm phổi ARDS, phải điều trị hồi sức tích cực và thở máy tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương. Theo người nhà, khoảng 6 ngày trước khi nhập viện, bệnh nhân xuất hiện đau thượng vị, đau họng và sốt cao. Sau đó, các nốt mụn nước đặc trưng của thủy đậu xuất hiện từ da đầu, lan nhanh xuống mặt và toàn thân. Trong nhiều ngày, bệnh nhân tự điều trị tại nhà bằng kháng sinh, thuốc hạ sốt, truyền dịch nhưng không cải thiện. Khi sốt liên tục 39-40 độ C, khó thở tăng dần, bệnh nhân được đưa đến cơ sở y tế và chuyển khẩn cấp lên tuyến trên. Theo các chuyên gia, thủy đậu thường diễn biến nhẹ ở trẻ em nhưng có thể gây biến chứng rất nặng ở người lớn, đặc biệt là viêm phổi, viêm não, nhiễm trùng huyết. Việc tiêm vaccine phòng thủy đậu đầy đủ, không tự điều trị khi có dấu hiệu nghi ngờ và đến cơ sở y tế sớm là yếu tố quan trọng giúp phòng biến chứng nguy hiểm.
KHPL: 616.9
NGHỆ THUẬT
14. Ngọc Khương. Họa sĩ trẻ vẽ tình yêu quê hương//Quân đội nhân dân. - 2026. - Ngày 15 tháng 01. - Tr.5.
Triển lãm mỹ thuật “Miền xanh” tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam hội tụ 6 họa sĩ thuộc nhiều thế hệ, trong đó nổi bật là gương mặt trẻ Nguyễn Bá Thanh (26 tuổi, quê ở tỉnh Thái Bình nay là Hưng Yên) với tranh quê hương trong trẻo, đầy kỷ niệm. Khác biệt với các họa sĩ khác chủ yếu dùng sơn dầu, Nguyễn Bá Thanh dùng màu nước để diễn tả sự thân thuộc, giản dị của cội nguồn, thể hiện vẻ đẹp tâm hồn qua từng nét vẽ thay vì phô diễn kỹ thuật, thu hút người xem bằng cảm giác gần gũi. Họa sĩ Nguyễn Bá Thanh từng được giải Khuyến khích Cuộc thi và Triển lãm Mỹ thuật Việt Nam năm 2023; Giải Nhất cuộc thi vẽ tranh “Rực rỡ Ba Lan” do Đại sứ quán Ba Lan tổ chức tại Hà Nội, năm 2023
KHPL: 759.9597
15. Ý Yên. Sống cùng di sản rối nước Nguyên Xá 700 tuổi//Lao động Cuối tuần. - 2026. - Ngày 09-11 tháng 01. - Tr.4.
Từ bao đời, làng Nguyễn, trước thuộc Thái Bình (nay là xã Đông Hưng, tỉnh Hưng Yên) từng có nhiều phường rối khác nhau, dần dà những phường rối hợp nhất thành phường rối nước làng Nguyễn, sau này quen gọi là phường rối nước Nguyên Xá. Điều làm nên bản sắc riêng của rối nước Nguyên Xá chính là kỹ thuật trò dây. Khác với nhiều phường rối sử dụng sào, nghệ nhân Nguyên Xá điều khiển quân rối bằng hệ thống dây giấu kín dưới mặt nước. Người diễn sử dụng những sợi dây dài tới 12m để tạo nên các vòng chuyển động phức tạp. Đó là bí quyết nghề được truyền lại qua nhiều thế hệ, đòi hỏi sự khéo léo, chính xác và sức bền. Để có một buổi diễn trọn vẹn, nghệ nhân phải ngâm mình dưới nước hàng giờ, có nơi nước sâu tới cổ, nhất là trong những ngày mùa đông giá lạnh, họ phải đứng vững trên nền bùn đất, bởi chỉ cần mất thăng bằng, con trò có thể kéo người diễn ngã theo. Vất vả là vậy, nhưng với những nghệ nhân, rối nước không đơn thuần là nghề mưu sinh, mà là đam mê. Hiện phường Nguyên Xá có hơn 20 nghệ nhân, từ 16 đến 80 tuổi. Năm 2018, nghệ thuật múa rối nước Nguyên Xá được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
KHPL: 791.50959733
16. Phạm Sỹ. Nghệ nhân thế giới và hành trình giữ hồn di sản//Đại đoàn kết. - 2026. - Ngày 12 tháng 01. - Tr.9.
Ở tuổi 73, Nghệ sĩ Nhân dân (NSND) Xuân Hoạch, người được tổ chức World Masters công nhận là nghệ nhân thế giới, vẫn bền bỉ gắn bó với xẩm, ca trù bằng một thái độ lặng lẽ nhưng kiên định. Với ông, đó không chỉ là biểu diễn nghệ thuật, mà là hành trình giữ nghề, truyền nghề và khơi dậy sự quan tâm của cộng đồng, đặc biệt với lớp trẻ, đối với những di sản âm nhạc truyền thống từng đứng trước nguy cơ mai một. NSND Xuân Hoạch quê ở huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình (nay là tỉnh Hưng Yên); con đường đến với âm nhạc của ông không bắt đầu từ những sân khấu lớn hay môi trường đào tạo bài bản, mà từ đội văn nghệ không chuyên của xã. Thuở nhỏ, ông tự học nhạc cụ, say mê những làn điệu dân gian bằng sự tò mò và tình yêu rất tự nhiên của một cậu bé làng quê. Theo đuổi đam mê, từ những phong trào văn nghệ quần chúng ấy, ông đi thi và trúng tuyển vào Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam. Sau khi tốt nghiệp đại học, ông về công tác tại Đoàn Ca múa Trung ương, nay là Nhà hát Ca múa nhạc Việt Nam. Sống và làm việc trong môi trường chuyên nghiệp, tâm hồn, tay nghề của người nghệ sĩ được nuôi dưỡng, trau dồi, giúp ông từng bước khẳng định tên tuổi, được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân ( năm 2007).
KHPL: 792.02
NHÂN VẬT
17. Trần Siêu. Từ Đình nguyên Hoàng giáp đến thủ lĩnh phong trào Cần Vương//Giáo dục và Thời đại. - 2026. - Ngày 12 tháng 01. - Tr.10-11.
Từ một Hoàng giáp nổi danh khoa bảng dưới triều Vua Tự Đức, Nguyễn Quang Bích lựa chọn con đường dấn thân, trở thành thủ lĩnh tiêu biểu của phong trào Cần Vương. Nguyễn Quang Bích (1832-1890), còn có tên là Ngô Quang Bích, hiệu Ngư Phong, quê làng Trình Phố, huyện Trực Định, phủ Kiến Xương, tỉnh Nam Định; sau thuộc làng Trình Nhất, xã An Ninh, huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình (nay là xã Tiền Hải, tỉnh Hưng Yên). Ông là người đỗ đầu khoa Kỷ Tỵ (1869) với học vị Đình nguyên Hoàng giáp, từng đảm nhiệm nhiều chức vụ quan trọng trong triều đình nhà Nguyễn. Tuy nhiên, danh tiếng của ông không chỉ gắn với con đường khoa bảng và quan trường, mà còn được ghi nhớ trong vai trò thủ lĩnh phong trào Cần Vương, lẫy lừng cả về võ công lẫn văn nghiệp.
KHPL: 959.703092
18. Dương Đình Lập. Thủ lĩnh nghĩa quân vùng Tây Bắc//Sự kiện và Nhân chứng. - 2026. - Số 385 (tháng 01). - Tr.18-19.
Nguyễn Quang Bích (1832-1890), tự Hàm Huy, hiệu Ngư Phong, quê ở làng Trình Phố, huyện Trực Định, phủ Kiến Xương, tỉnh Nam Định (nay là làng Trình Nhất, xã Tiền Hải, tỉnh Hưng Yên). Ông vốn họ Ngô, dòng dõi Ngô Quyền, nhưng do ông nội đổi sang họ ngoại là họ Nguyễn nên thường gọi ông là Nguyễn Quang Bích. Thuở nhỏ, ông nổi tiếng thông minh học giỏi, sau khi đỗ Đệ nhị giáp tiến sĩ Đình nguyên tức Hoàng Giáp (1869), ông được cử làm Tri phủ tại phủ Lâm Thao (Phú Thọ), rồi Tri phủ Diên Khánh (Khánh Hòa), Án sát Sơn Tây, Tế tửu Quốc Tử Giám, Án sát Bình Định, Cánh sứ sơn phòng kiêm Tuần phủ Hưng Hóa. Năm 1883, khi thực dân Pháp mở rộng đánh chiếm lên vùng Tây Bắc, Nguyễn Quang Bích đã cùng quân sĩ giữ thành Hưng Hóa, sau đó lập căn cứ kháng chiến. Được Vua Hàm Nghi và triều đình giao trọng trách lớn, ông đã phát huy tài năng cầm quân, trở thành thủ lĩnh tối cao chỉ huy nghĩa quân vùng Tây Bắc chiến đấu, gây cho quân địch nhiều khó khăn và tổn thất, đồng thời để lại nhiều bài học kinh nghiệm về tổ chức lực lượng, xây dựng căn cứ địa, thực hành tác chiến. Hoạt động quân sự và những chiến công của nghĩa quân vùng Tây Bắc do Nguyễn Quang Bích chỉ huy góp phần làm phong phú, sinh động phong trào kháng chiến chống thực dân pháp xâm lược cuối thế kỷ XIX của nhân dân ta.
KHPL: 959.703092
